Τετάρτη 12 Απριλίου 2017

Στεναχώρια και ασθένειες - Αννα Μαρία Παπαδοπούλου Ψυχολόγος Υγείας






  Μπορούμε να επιτρέψουμε στην στεναχώρια να προέλθει τόσο από εντός μας όσο και από εκτός.
Σαν άνθρωποι εκδηλώνουμε διάφορες συμπεριφορές που μας οδηγούν στην θλίψη και την στεναχώρια. Συνήθως δεν αντιλαμβανόμαστε το λάθος μας διότι είμαστε απορρόφημένοι στα δικά μας θέλω και συναισθήματα. Λόγω κάποιας ανασφάλειας που μας έχει πληγώσει στο παρελθόν αδυνατούμε να αναλάβουμε την ευθύνη των πράξεων μας δημιουργώντας έτσι διάφορα αρνητικά συναισθήματα στον εαυτό μας και στους άλλους για να αντισταθμίσουμε την ανασφάλεια μας.      Πιστέυουμε πως με το να ταλαιπωρήσουμε τον εαυτό μας ή τους άλλους θα αλλάξει κάτι προς το καλύτερο για μας, ενώ στην ουσία βραχυπρόθεσμα , το αποτέλεσμα είναι το αντίθετο.
  Είτε το προκαλούμε εμείς στον εαυτό μας, είτε προέρχεται από κάποιον άλλον πρέπει να εστιάζουμε στο ότι κάθε εξωτερικό ερέθισμα και κάθε εμπειρία είναι αιτία μεγάλων συναισθηματικών αντιδράσεων που στην πλειοψηφία τους είναι θετικά γιατί ολοκληρώνουν το άτομο και λειτουργούν σαν μάθημα . Όταν ζήσουμε μία εμπειρία, ανάλογα με τον τρόπο που το αντιλαμβάνεται το μυαλό μας μπορούμε να καταλάβουμε τις παιδικές μας εμπειρίες , το πόσο δυσάρεστες ήταν για εμάς και για το εάν ολοκληρωθήκαμε στην διαχείρηση συναισθημάτων του εαυτού μας. Συνήθως οι άνθρωποι που έχουν αρκετά απωθημένα από νεαρή ηλικία τείνουν να δημιουργούν υπερβολικά αρνητικά συναισθήματα για την εμπειρία γιατί από την στιγμή που δεν γνωρίζουν τον τρόπο να την διαχειριστούν τείνουν να βγάζουν ένας «μίσος» και πόνο για την πράξη.

  Πρέπει να γνωρίζουμε πώς δυσάρεστες ψυχικές καταστάσεις όπως η θλίψη και η στεναχώρια, επιδρούν με αρνητικό τρόπο στο σώμα μας και εμφανίζονται με ακραία, επίπονα ή αρκετά δυσάρεστα σωματικά συμπτώματα.
  Αν ανατρέξουμε σε μία φράση του Ιπποκράτη, πατέρα της Ιατρικής, που είχε γράψει αιώνες πρίν, μπορούμε να καταλάβουμε γιατί είναι η μεγαλύτερη αλήθεια. Ο ιπποκράτης υποστήριζε σε όλη του την ζωή πώς « Η στεναχώρια είναι η πηγή όλων των ασθενειών».
  Μέσα από ιατρικές και επιστημονικές έρευνες εντοπίστηκαν διάφορες συνέπειες τις στεναχώριας και την επίδραση τους σε βασικά όργανα του σώματος.

Στην καρδιά, η μεγάλη στεναχώρια μπορεί να προκαλέσει αρρυθμία, άυξηση της πίεσης και έντονη δυσφορία. Η δύναμη της στεναχώριας είναι τόσο μεγάλη που μπορεί να προκαλέσει μικρά εμφράγματα που το σώμα δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί λόγω της κατάστασης του ατόμου αλλά αυξάνει τις πιθανότητες στην μετάπειτα ζωή του για έμφραγμα.

Στο πεπτικό σύστημα, η στεναχώρια δημιουργεί πολλές διαταραχές στο στομάχι, από έντονο πόνο στην κοιλιά μέχρι και την πιο ακραία μορφή την γαστρορραγία.

Στον θυρεοειδή, οπου είναι ο μεγαλύτερος αδένας του υπάρχει στο σώμα μας και ρυθμίζει τις λειτουργίες του οργανισμού έχει την τάση να δημιουργεί πρόβληματα και ογκόματα πο οδηγούν σε διάφορες παθήσεις.

Στο αναπνευστικό μας σύστημα, αφού όπως έχει διαπιστωθεί από διάφορα άτομα που εμφάνισαν αναπνευστικές παθήσεις, πώς είχαν βιώσει άσχημες και στενάχωρες καταστάσεις σε συνεργασία με τον εγκέφαλο του έτεινε να τις κρίνει αρνητικά.

Το δέρμα, το οποίο είναι ο πιο εύκολος στόχος της στεναχώριας βγάζει προς τα έξω όλα τα ψυχοσωματικά σαν δερματικές παθήσεις, όπως κοκκινίλες στα χέρια ή στα πόδια και δερματίτιδες που οφείλονται στο άγχος και την υπερβολικά στεναχώρια.

Στα μαλλιά, τα οποία επηρεάζονται άμεσα με πιο γνωστό σύμπτωμα την τριχόπτωση και την εξασθένηση της τρίχας.

  Όπως έχει διαπιστωθεί, η καρδιακή ανακοπή και το εγκεφαλικό συνδέεται με μεγάλη θλίψη, για παράδειγμα η δύσκολη καθημερινότητα, τα οικονομικά προβλήματα, η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, η διαπίστωση ότι δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε κάποιον αυτό μας δημιουργεί φόβο και αποσυρόμαστε μήπως και οι άλλοι αποσύρουν την αγάπη τους, με το να μεγενθύνουμε διάφορες καταστάσεις, με το να φτιάχνουμε σενάρια καταστροφής και με το να μην εκτιμάμε τα θετικά πράγματα και να εστιάζουμε στα αρνητικά οδηγούν σε ένα εγκλωβισμό του εαυτού μας που δύσκολα μπορούμε να βγούμε από αυτό.

  Τα παιδιά πολλές φορές νιώθουν υπερβολική στεναχώρια επειδή νιώθουν ότι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες πως γονιών τους, ένας άνεργος νιώθει στεναχώρια επειδή δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του, κάποιος νιώθει στεναχώρια γιατί ένα άτομο κρατάει αρνητική στάση απέναντι του ή τις περισσότερες φορές εγκλωβίζεται σε μια καταάθλιψη που δεν αφήνει το άτομο να δεί ξεκάθαρα την αλήθεια και την σημασία του προβλήματος.

  Η ψυχική υγεία είναι άκρως συνδεδεμένη με την σωματική και είναι στο χέρι μας να τα προφυλάξουμε και τα δύο.
Τρόποι μείωσης της στεναχώριας θα ήταν να μην μεγενθύνουμε στο μυαλό μας διάφορες καταστάσεις, να μην υπερβάλλουμε, να αντιλαμβανόμαστε γιατί έγινε κάτι, να αθλούμαστε, να αρχίσουμε να εκτιμάμε τα καλά πράγματα που μας προσφέρει η ζωή και να μην τα θεωρούμε δεδομένα και να μην γεμίζουμε στεναχώρια για αυτά που δεν έχουμε αλλά για να νιώθουμε ευτυχείς και τυχεροί για αυτά που έχουμε.


  Η στεναχώρια, η θλίψη και η μελαγχολία, όχι μόνο δεν επιλύουν κανένα μας πρόβλημα και μας κρατούν εγκλωβισμένους κάνοντας μας να την δημιουργούμε στους άλλους, οδηγούν σε μαρασμό και διαλύουν την κριτική ικανότητα του εγκεφάλου και τα αντανακλαστικά για να αντεπεξέλθουμε με ωριμότητα και ψυχραιμία. 


Αννα-Μαρία Παπαδοπούλου
Ψυχολόγος Υγείας BSc, MSc, ECC, MBA
Μέλος Δ.Σ. Ψυχολογικής Ένωσης Κύπρου

Παρασκευή 7 Απριλίου 2017

Εκπληκτικό!! «Έτσι ο εγκέφαλος διαστρεβλώνει την πραγματικότητα» απ το βιβλίο «Γιατί πιστεύουμε»





Τρόποι με τους οποίους ο εγκέφαλός μας διαστρεβλώνει την πραγματικότητα: Η γνώση που συγκεντρώνουμε από τις επιστημονικές μελέτες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πως ερμηνεύουμε τα στοιχεία. Οι ερμηνείες, όμως, υπακούν στους ίδιους κανόνες που διέπουν τις αντιλήψεις μας για την πραγματικότητα. Είναι γεμάτες παραδοχές, γενικεύσεις, παραλείψεις και λάθη. Στις κοινωνικές επιστήμες, αυτά τα λάθη αποκαλούνται γνωστικές προκαταλήψεις.
Αυτές οι προκαταλήψεις είναι ενσωματωμένες τόσο στους αντιληπτικούς και τους συναισθηματικούς μηχανισμούς του εγκεφάλου όσο και στους γνωστικούς.
Μέχρι να φτάσει η αντιληπτική πληροφορία στη συνείδηση, το άτομο έχει προλάβει να την μετατρέψει σε κάτι καινούργιο και μοναδικό. Αυτή η ανακατασκευή της πραγματικότητας αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζουμε τα πιστεύω μας για τον κόσμο. Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των πιστεύω μας παίζει επίσης η λογική, η ορθή σκέψη και η κοινωνική συναίνεση. Οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν και τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τον κόσμο. Αν εντοπίσουμε αυτές τις προκαταλήψεις, μπορούμε να γίνουμε πιο πιστοί.
Τα τελευταία 50 χρόνια, ερευνητές, επιστήμονες, ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι ταυτοποίησαν εκατοντάδες γνωστικές, κοινωνικές και συμπεριφορικές διαδικασίες, αλλά και διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Παρακάτω, συγκέντρωσα 27 προκαταλήψεις τις οποίες θεωρώ απαραίτητες για την αξιολόγηση των αντιλήψεών μας και των πιστεύω μας για τον κόσμο.
Η προκατάληψη της οικογένειας. Όλοι μας έχουμε την προδιάθεση να πιστεύουμε αυτόματα τις πληροφορίες που μας παρέχουν μέλη της οικογένειάς μας και στενοί φίλοι. Από τότε που γεννιόμαστε, ο εγκέφαλός μας βασίζεται σε αυτά τα άτομα, γι’ αυτό και τείνουμε να αποδεχόμαστε τον κόσμο χωρίς να ελέγχουμε τα γεγονότα.
Η προκατάληψη της εξουσίας. Τείνουμε να πιστεύουμε ανθρώπους που κατέχουν θέσεις ισχύος και γοήτρου. Τους θεωρούμε πιο αξιόπιστους, χωρίς να ελέγχουμε τις πηγές τους.
Η προκατάληψη της γοητείας. Θεωρούμε πιο αξιόπιστους τους πιο ψηλούς και γοητευτικούς ανθρώπους, επειδή ο εγκέφαλός μας έλκεται από αυτό που τον ευχαριστεί αισθητικά. Οι πιο ευπαρουσίαστοι άνθρωποι έχουν περισσότερες πιθανότητες να μας πείσουν.
Η προκατάληψη της επιβεβαίωσης. Έχουμε την τάση να δίνουμε έμφαση σε πληροφορίες που στηρίζουν τα πιστεύω μας, ενώ υποσυνείδητα αγνοούμε ή απορρίπτουμε πληροφορίες που τα αντικρούουν. Από τη στιγμή που τα πιστεύω μας έχουν ενσωματωθεί στο νευρικό μας κύκλωμα, στοιχεία που αντιτίθεται σε αυτά δεν μπορούν πολλές φορές να εισβάλλουν στις υπάρχουσες διαδικασίες του εγκεφάλου.
Η προκατάληψη της αυτοεξυπηρέτησης. Σε συνδυασμό με την προκατάληψη της επιβεβαίωσης, εμφανίζουμε επίσης την τάση να συντηρούμε πεποιθήσεις που ευνοούν τα προσωπικά μας συμφέροντα και τους προσωπικούς μας στόχους.
Η προκατάληψη της ομάδας. Υποσυνείδητα, υιοθετούμε ευνοϊκή μεταχείριση για τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας μας και σπάνια αμφισβητούμε τα πιστεύω τους, επειδή ο εγκέφαλός μας είναι έτσι κατασκευασμένος, ώστε να αναζητά τη συμφωνία με τους γύρω του.
Η προκατάληψη για άτομα εκτός ομάδας. Γενικά, απορρίπτουμε ή υποτιμούμε τα πιστεύω ανθρώπων που δεν ανήκουν στην ομάδα μας, κυρίως όταν οι πεποιθήσεις τους διαφέρουν αισθητά από τις δικές μας. Επιπλέον, έχουμε τη βιολογική προδιάθεση να αναστατωνόμαστε όταν ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους διαφορετικού εθνοτικού και πολιτιστικού υποβάθρου – έστω κι αν είναι μέλη της ομάδας μας.
Η προκατάληψη της κοινωνικής συναίνεσης. Όσο περισσότερο οι άλλοι συμφωνούν μαζί μας, τόσο περισσότερο πιστεύουμε ότι οι πεποιθήσεις μας είναι αληθινές. Αντίθετα, όσο περισσότερο διαφωνούν οι άλλοι μαζί μας, τόσο πιθανότερο είναι να καταπιέσουμε και να αμφισβητήσουμε τα ίδια μας τα πιστεύω – ακόμα κι όταν είναι σωστά.
Η προκατάληψη του πλήθους. Αυτή η προκατάληψη αντικατοπτρίζει την τάση μας να υιοθετούμε το σύστημα πεποιθήσεων της ομάδας στην οποία ανήκουμε. Όσο περισσότεροι άνθρωποι μας περιβάλλουν, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να τροποποιήσουμε τα πιστεύω μας για να ταιριάζουν με τα δικά τους.
Η προκατάληψη της προβολής. Συχνά υποθέτουμε, χωρίς να το επαληθεύουμε, ότι τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας μας έχουν παρόμοια πιστεύω, παρόμοιες ηθικές αξίες και βλέπουν τον κόσμο μέσα από τα μάτια μας. Η CIA περιγράφει αυτή την προκατάληψη ως τη νοοτροπία “όλοι σκέφτονται όπως εμείς” και τη θεωρεί μια από τις πιο επικίνδυνες – επειδή οι διαφορετικοί πολιτισμοί και οι διαφορετικοί τύποι ανθρώπων (όπως οι τρομοκράτες) δεν σκέφτονται όπως εμείς.
Η προκατάληψη της προσμονής. Όταν ψάχνουμε για πληροφορίες, ή όταν κάνουμε κάποια έρευνα, έχουμε την τάση να “ανακαλύπτουμε” αυτό ακριβώς που ψάχνουμε. Στην ιατρική, οι διπλά τυφλές μελέτες έχουν σκοπό να εξαλείψουν αυτή τη διαβρωτική προκατάληψη.
Η προκατάληψη των “μαγικών αριθμών”. Οι αριθμοί επηρεάζουν τα πιστεύω μας εξαιτίας των ισχυρών ποσοτικών λειτουργιών του εγκεφάλου. Όσο πιο μεγάλος και υποβλητικός είναι ένας αριθμός, τόσο μεγαλύτερη είναι και η συναισθηματική του αντίδραση. Κι αυτή με τη σειρά της ενδυναμώνει την εμπιστοσύνη μας στην πληροφορία που προσδιορίζεται ποσοτικά.
Η προκατάληψη της πιθανότητας. Μας αρέσει να πιστεύουμε ότι είμαστε πιο τυχεροί από τους άλλους και ότι μπορούμε να καταπολεμήσουμε τις ανισότητες (άτομα με κατάθλιψη τείνουν να πιστεύουν το αντίθετο). Αυτή η αισιοδοξία είναι επίσης γνωστή ως η προκατάληψη του τζογαδόρου.
Αν στρίψεις ένα νόμισμα, και φέρεις κορώνα 9 φορές στη σειρά, οι περισσότεροι άνθρωποι θα στοιχηματίσουν πολλά λεφτά ότι την επόμενη φορά θα είναι γράμματα. Φυσικά, οι πιθανότητες παραμένουν ίδιες κάθε φορά που στρίβεις ένα νόμισμα: πάντα υπάρχουν 50 τοις εκατό πιθανότητες να φέρεις γράμματα.
Επίσης, όλοι κουβαλάμε “μαγικές” προκαταλήψεις από την παιδική μας ηλικία. Έτσι, πολλοί ενήλικες, κυρίως οι τζογαδόροι, έχουν πάνω τους διάφορα φυλαχτά (ένα τετράφυλλο τριφύλλι, ένα λαγοπόδαρο, ένα νόμισμα) που υποτίθεται ότι τους φέρνουν τύχη.
Η προκατάληψη της αιτίας-αποτελέσματος. Ο εγκέφαλός μας έχει την προδιάθεση να κάνει συνειρμούς ανάμεσα σε δύο γεγονότα, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ τους. Αν πιεις κάποιο βότανο και σου περάσει το κρυολόγημα, τότε αποδίδεις την ανάρρωσή σου στο βότανο αυτό, έστω κι αν σε αυτό συνέβαλαν στην πραγματικότητα δεκάδες άλλοι άσχετοι παράγοντες.
Η προκατάληψη της ευχαρίστησης. Τείνουμε να πιστεύουμε ότι οι ευχάριστες εμπειρίες αντικατοπτρίζουν μεγαλύτερες αλήθειες απ’ ό,τι οι δυσάρεστες εμπειρίες. Εν μέρει επειδή τα κέντρα ευχαρίστησης του εγκεφάλου βοηθούν στον έλεγχο της δύναμης των αντιλήψεων, των αναμνήσεων και των σκέψεων.
Η προκατάληψη της προσωποποίησης. Δείχνουμε ιδιαίτερη προτίμηση στο να δίνουμε αρετές έμψυχων όντων σε άψυχα αντικείμενα. Επίσης. συνηθίζουμε να δίνουμε ανθρώπινη μορφή ή μορφή ζώου σε αφηρημένα ερεθίσματα (σκιές, συγκεχυμένους θορύβους, κ.λπ.). Αυτή η αντιληπτική και γνωστική λειτουργία πυροδοτεί διάφορες δεισιδαιμονίες.
Η προκατάληψη της αντίληψης. Ο εγκέφαλός μας υποθέτει αυτόματα ότι οι αντιλήψεις και τα πιστεύω μας αντιπροσωπεύουν αντικειμενικές αλήθειες για τον εαυτό μας και τον κόσμο. Εξ ου και η έκφραση “Αν δεν το δω, δεν το πιστεύω”.
Η  προκατάληψη της επιμονής. Όταν πιστεύουμε σε κάτι, επιμένουμε ότι είναι αληθινό, ακόμη κι όταν έχουμε στη διάθεσή μας στοιχεία που λένε το αντίθετο. Και όσο περισσότερο συντηρούμε ορισμένες πεποιθήσεις, τόσο πιο βαθιά εντυπώνονται στο νευρικό μας κύκλωμα.
Η προκατάληψη της ψευδούς μνήμης. Ο εγκέφαλός μας τείνει να συγκρατεί για περισσότερο χρονικό διάστημα ψευδείς απ’ ότι αληθείς μνήμες. Επίσης, είναι εύκολο να εμφυτεύσεις ψευδείς μνήμες σε άλλους όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες και οι πληροφορίες είναι αληθοφανείς.
Η προκατάληψη της θετικής μνήμης. Όταν αναπολούμε το παρελθόν, τείνουμε να ωραιοποιούμε τα γεγονότα και να τους δίνουμε μια πιο θετική δύναμη από την πραγματική.
Η προκατάληψη της λογικής. Έχουμε την τάση να πιστεύουμε επιχειρήματα που μας φαίνονται πιο λογικά. Επίσης, συνηθίζουμε να αγνοούμε πληροφορίες που δεν μας φαίνεται ότι βγάζουν νόημα. Όπως έχει πει ο Γουίλιαμ Τζέημς: “Κατά κανόνα, δεν πιστεύουμε τα γεγονότα και τις θεωρίες που φαίνονται άχρηστες”.
Η προκατάληψη της πειθούς. Όταν διαφωνούμε για κάποιο θέμα, πιστεύουμε συνήθως εκείνον που έχει πιο δραματικά και συναισθηματικά επιχειρήματα για μια άποψη. Ο εγκέφαλός μας τείνει να συντονίζεται με τους καλούς ομιλητές, με αποτέλεσμα αν κινδυνεύουμε να πιαστούμε αιχμάλωτοι των συναισθημάτων και των πεποιθήσεών τους.
Η προκατάληψη του πρώτου. Δίνουμε περισσότερο βάρος και θυμόμαστε πιο εύκολα ονόματα και πληροφορίες που αναγράφονται πρώτα σε μια λίστα.
Η προκατάληψη της αβεβαιότητας. Ο εγκέφαλός μας δεν συμπαθεί την αβεβαιότητα και την αοριστία. Γι’ αυτό, από το να μην είμαστε σίγουροι, προτιμάμε είτε να πιστεύουμε είτε να μην πιστεύουμε.
Η προκατάληψη των συναισθημάτων. Τα δυνατά συναισθήματα συνήθως παρεμποδίζουν τη λογική και την ορθή κρίση. Ο θυμός έχει την τάση να μας δημιουργεί την πεποίθηση ότι έχουμε δίκιο και το σωστό με το μέρος μας. Η αγωνία υπονομεύει αυτήν ακριβώς την πεποίθηση, ενώ η κατάθλιψη επισκιάζει τις αισιόδοξες πεποιθήσεις.
Η προκατάληψη της δημοσιότητας. Οι εκδότες βιβλίων, εφημερίδων και περιοδικών προτιμούν να εκδίδουν έργα με αίσιο τέλος, ενώ απορρίπτουν έργα με αρνητική έκβαση. Έτσι, μια έρευνα που δεν έχει επίδραση στον κόσμο έχει λιγότερες πιθανότητες να δημοσιευθεί σε σχέση με ένα εύρημα με θετικά αποτελέσματα. Μια άλλη διάσταση αυτής της προκατάληψης είναι η τάση των αναγνωστών να θεωρούν αυτόματα αλήθεια ό,τι δημοσιεύεται, ακόμη κι αν αποτελεί δημοσίευμα του κίτρινου τύπου.
Η προκατάληψη του τυφλού σημείου. Τελευταία, αλλά πολύ σημαντική, είναι η προκατάληψη που οι επιστήμονες αποκαλούν “προκατάληψη του τυφλού σημείου”. Οι περισσότεροι άνθρωποι αδυνατούν να συνειδητοποιήσουν πόσες γνωστικές προκαταλήψεις έχουν στην πραγματικότητα ή πόσο συχνά πέφτουν θύμα αυτών τους των προκαταλήψεων.
Οι διαφημιστές και οι πολιτικοί έχουν πλήρη επίγνωση αυτών των τυφλών σημείων και στοχεύουν επίτηδες στις δικές μας προκαταλήψεις για να πουλήσουν τα προϊόντα ή τις ιδέες τους. Ως ένα βαθμό, όλοι μας χειραγωγούμε τους άλλους προκειμένου να τους πείσουμε να ενστερνιστούν τα δικά μας πιστεύω.
Το κάνουν οι γονείς με τα παιδιά τους, οι δάσκαλοι με τους μαθητές τους, οι ερευνητές με τους συναδέλφους τους, οι εραστές μεταξύ τους. 


Από το βιβλίο “Γιατί Πιστεύουμε” Άντριου Νιούμπεργκ και Μ.Ρ. Γουόλντμαν

Τετάρτη 15 Μαρτίου 2017

Γιατί το παιδί μου δεν με καταλαβαίνει; - Αννα Μαρία Παπαδοπούλου / Ψυχολόγος Υγείας









Σίγουρα όλοι είχαμε μια στιγμή όπου αναρωτηθήκαμε πως μπορούν τα   παιδιά να είναι τόσο αχάριστα, εγωκεντρικά, «άσπλαχνα» και να συμπεριφέρονται με μια δόση ναρκισσισμού προς τους ενήλικες. Όπως σίγουρα και αρκετοί γονείς σκέφτηκαν με αυτόν τον τρόπο για τα ίδια τα παιδιά τους.
Πρίν όμως βιαστούμε να ρίξουμε ευθύνες στα παιδιά ας κατανοήσουμε την «θεωρία του νού» που εξελίσεται χρόνο με τον χρόνο. Σύμφωνα με τους Νευροεπιστήμονες είναι η νοητική και συναισθηματική ικανότητα να αντιλαμβάνονται την οπτική γωνία των γύρω τους. Η ανθρώπινη αλληλεπίδραση, προκειμένου να είναι επιτυχημένη, απαιτεί από το άτομο να προβλέπει τις συμπεριφορές άλλων, να κατανοεί τις προθέσεις τους και τις επιθυμίες τους και να ερμηνέυει τις πράξεις τους. Όταν το άτομο διαθέτει δεξιότητες της Θεωρίας του Νού το βοηθούν να αποδώσει νοητικές καταστάσεις ( σκέψεις, προθέσεις) στον εαυτό του και τους άλλους με στόχο την ερμηνεία της συμπεριφοράς. Όταν μιλάμε για παιδιά, η επικοινωνία ομολογουμένως είναι δύσκολη και γεμάτη εμπόδια είναι αναγκαία όμως κατά τους πρώτους μήνες ζωής του παιδιού και διαφορετική κατά την εφηβεία.
Τα παιδιά, ολοκληρώνουν την διαδικασία απόκτησης δεξιοτήτων Θεωρίας του Νού σταδιακά και συνήθως μέχρι την ηλικία των 6 ετών. Επιστημονικές μελέτες σε βρέφη, νήπια και μικρά παιδιά έχουν διαπιστώσει την σταδιακή βελτίωση τους, πως όσο μεγαλώνουν και αναπτύσσονται εγκεφαλικά, έρχονται στην θέση των άλλων.
Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιακό Κολλέγιου του Λονδίνου (UCL) που βασίζεται σε τομογραφίες του εγκεφάλου επιβεβαιώνει την ικανότητα της Θεωρίας του Νού να αναπτύσσεται και στην διάρκεια της εφηβείας, ειδικά σε μια συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου. Με αυτά τα αποτελέσματα, η μελέτη ερμηνέυει τις νευρωτικές και εγωκεντρικές πράξεις των εφήβων.  
Τα παιδιά και οι έφηβοι μπορούν να κάνουν αμέτρητα πράγματα για να πληγώσουν ένα γονιό. Το πιο συχνό φαινόμενο είναι να χρησιμοποιούν άσχημες λέξεις και λόγια που κόβουν σαν μαχαίρι, κάνοντας τους γονείς να σκέφτονται πως τα παιδια τους δεν εκτιμούν τις προσπάθειες που κάνουν ή τα όσα τους δίνουν βλέποντας το σαν προσωπική επίθεση. Η αλήθεια είναι ότι το παιδί σας δεν αισθάνεται ότι σας χρωστάει τίποτα και όλα τα άσχημα λόγια που χρησιμοποιεί δεν έχουν καμία σχέση μαζί σας. Ετσι όταν το παίρνετε προσωπικά, αντιδράτε άσχημα ή κάτω από συναισθηματική πίεση, τότε κάνετε κάτι που ενθαρρύνει την κακή συμπεριφορά του παιδιού. Ενθαρρύνοντας την κακή συμπεριφορά του παιδιού, του δίνετε εξουσία πάνω σας βοηθώντας την συμπεριφορά να συνεχιστεί και στο μέλλον.
Για παράδειγμα, όταν ένα παιδί είναι θυμωμένο και στρεσαρισμένο για κάτι που έχει γίνει στο σχολείο και είναι σε ηλικία που δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί τα συναισθήματα του τότε οδηγείτε στο αίσθημα της δυσφορίας. Λόγω του ότι εσείς σαν γονείς είστε τα πιο κοντινά άτομα που το παιδί νιώθει ασφάλεια ( γνωρίζει ήδη τα όρια σας) μαζί με το αίσθημα δυσφορίας για την μη επίλυση των προβλημάτων του, ξεκινάει μια διαδικασία αντίδρασης για να σας κάνει να νιώσετε άσχημα. Το παιδί σας δεν έχει συνείδυση του τι κάνει τις πιο πολλές φορές, έτσι το να σας κάνει να αισθάνεστε άσχημα αντισταθμίζει την ανικανότητα του να λύσει το πρόβλημα που έχει την συγκεκριμένη στιγμή.  Με την συμπεριφορά σας, ζητάτε από ένα παιδί να έρθει σε ένα επίπεδο που δεν μπορεί να φτάσει και να αντιληφθεί την δεδομένη στιγμή γιατί είναι υπο ανάπτυξη.

Αννα-Μαρία Παπαδοπούλου
Ψυχολόγος Υγείας BSc, MSc, ECC, MBA
Μέλος Δ.Σ. Ψυχολογικής Ένωσης Κύπρου


Τρίτη 28 Φεβρουαρίου 2017

Eργασιακό άγχος


   Καθώς η οικονομία προσπαθεί να ξεπεράσει την κρίση, οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί προσπαθούν να διαχειριστούν τις αλλαγές με το καλύτερο αποτελεσματικό τρόπο. Για την επιβίωση και επέκταση τους λαμβάνουν μέτρα για την ικανοποίηση του εργατικού προσωπικού ούτως ώστε να δημιουργήσουν  ένα κλίμα ικανοποίησης δίνοντας τους κίνητρα για την παραγωγικότητα τους. Σύμφωνα με τα συστήματα Διαχείρησης Ανθρώπινου δυναμικού όπου υπάρχουν νομικές και ηθικές διαστάσεις που υποστηρίζουν τις ανάγκες και τα δικαιώματα των εργαζομένων, η διατήρηση και η ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους είναι η σημαντικότερη επιτυχία για την απόδοση του οργανισμού.
   Αρκετοί εργαζομένοι υποφέρουν από την πίεση χρόνου λόγω φόρτου εργασίας και κινήτρων τα οποία έχουν σοβαρό αντίκτυπο στον ψυχικό κόσμο του ατόμου. Το εργασιακό άγχος έχει αναγνωριστεί ως η μεγαλύτερη πρόκληση όσο αφορά την σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και ως αποτέλεσμα των οργανισμών που μπορούν να επηρεαστούν τόσο θετικά όσο και αρνητικά. Αρκετοί εργαζόμενοι βρίσκουν νόημα ζωής μέσα από την δουλειά τους, δημιουργούν μια ταυτότητα και κοινωνική αποδοχή ενώ πολλοί περισσότεροι εκτελούν εργασίες, νιώθουν εργασιακή ανασφάλεια, αυξημένες απαιτήσεις, υπερφόρτωση και δεν αμοίβονται για την απόδοση τους. Το άγχος ως μονομερής παράγοντας δημιουργείτε όταν το άτομο βιώνει κινδύνους και πιέσεις είτε από το εξωτερικό περιβάλλον ( π.χ εργασία) είτε από τον εαυτό του (π.χ τελειομανία). Ανάλογα με την φύση της εργασίας και τον χαρακτήρα του ατόμου η οποιαδήποτε πίεση μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο, όταν όμως γίνει μη διαχειρίσιμη τότε καταλήγει σε ένα φαυλο κύκλο εργασιακού άγχους.
   Ευρωπαικές μελέτες έχουν καταλήξει σε συμπεράσματα που υποδείχνουν πως όταν ένας εργαζόμενος δεν είναι ικανοποιημένος με το περιβάλλον εργασίας του, δημιουργείτε μια αρνητικη επιδραση στο ανθρώπινο δυναμικό του οργανισμού που οδηγεί σε μειωμένα επίπεδα ποιότητας. Το εργασιακό άγχος έχει προβληματίσει αρκετούς οργανισμούς και επιχειρήσεις αφού είναι μια κύρια αιτία για την απουσία των εργαζομένων που έχει βλαβερές συνέπειες στην παραγωγικότητα του εκάστοτε οργανισμού. Μια σειρά από παρεμβάσεις για τα συμπτώματα του εργασιακού άγχους έχει διεξαχθεί μέσα από έρευνες που σχετίζονται με ψυχολογικά και επαγγελματικά πλαίσια, τονίζοντας ιδιαίτερα τα υψηλότερα επίπεδα άγχους σε εργαζομένους όπου ο μηνιαίος μισθός συμπεριλαμβάνει μπόνους και ποσοστά.
   Αναφορικά με μελέτη που είχε διεξαχθεί το 2005 από τον ερευνητή Ε. Χάρλι σε 27 χώρες της Ευρωπαικής Ένωσης, τα αποτελέσματα παρουσίασαν το 22,3% των εργαζομένων να έχουν συμπτώματα που προκαλούνται από το άγχος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο 40% από όλες τις συσχετιζόμενες ασθένειες οφείλονταν στο εργασιακό άγχος. Με βάση τα στοιχεία της μελέτης, το εργασιακό άγχος ήταν ένας παράγοντας που είχε σημαντικό ρόλο στο αριθμό χαμένων ημερών εργασίας και απουσιών που έφθασε τα 10,4 εκατομμύρια το 2012. Μεταγενέστερα ευρήματα υποστηρίζουν ότι οι άντρες εργαζόμενοι είχαν υψηλότερη πίεση εργασίας και υπέφεραν από υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης και άγχους από τις γυναίκες υπαλλήλους.
   Το σίγουρο είναι ότι δεν θα πρέπει κανείς εργαζόμενος ή επιχειρηματίας να υποτιμά ή να αγνοεί τέτοιου είδους συμπεριφορές με την δικαιολογία ότι «συμβαίνει σε όλους» ή «θα φτιάξουν τα πραγματα». Λαμβάνοντας υπόψη την εκτίμηση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας: «το εργασιακό άγχος κοστίζει μόνο στην αμερικάνικη βιομηχανία 200 δισ. δολάρια σε απώλεια παραγωγικότητας, ασθένειες και πρόωρους θανάτους» μπορούμε να εκλάβουμε το εργασιακό άγχος σαν ψυχική ασθένεια.

Συμπτώματα εργασιακού άγχους
   Υπάρχουν τέσσερα επίπεδα στα οποία μπορεί να εκδηλωθούν τα συμπτώματα του εργασιακού άγχους όπου χωρίζονται σε φυσικά, συναισθηματικά, γνωστικά και συμπεριφοριστικά. Σημαντικός παράγοντας για την υγεία του ατόμου είναι η προληψη των φυσικών συμπτωμάτων, δηλαδή οι αντιδράσεις του άγχους στο σώμα μας όπου συμπεριλαμβάνουν ημικρανίες, πόνους στην πλάτη, ξηροστομία, ταχυπαλμία, κόπωση, δύσπνοια ή απώλεια βάρους. Η συναισθηματική κατάσταση του ατόμου δημιουργεί αισθήματα απαισιοδοξίας, κατάθλιψης και αίσθηση νευρικότητας ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η συμπεριφορά του ατόμου μπορεί να εκδηλώσει τάσεις υπνηλίας, κοινωνική απόσυρση, υπερβολικές αντιδράσεις όσο αφορά καθημερινές ενασχολίες και νευρικές συνήθειες όπως δάγκωμα νυχιών. Τα γνωστικά συμπτώματα του ατόμου με εργασιακό άγχος κατέχουν σημαντικό ρόλο στην εργασιακή του απόδοση και παραγωγικότητα. Δηλαδή, αρχίζουν να εμφανίζονται προβλήματα μνήμης, αρνητική σκέψη, απώλεια αντικειμενικότητας και αδυναμία συγκέντρωσης που μειώνουν σε μεγάλο βαθμό την ώθηση παραγωγικότητας.
   Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης του εργασιακού άγχους είναι εκείνος που παίρνει σαν βάση την στρεσσογόνο πηγή έχοντας στόχο την πλήρη αντιπετώπιση της. 


Αντιμετώπιση
   Υπάρχουν μερικές χρήσιμες στρατηγικές που αφορούν την αντιμετώπιση των πιεστικών καταστάσεων που προκαλούν εργασιακό άγχος τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και σε εταιρικό. Το άτομο που βιώνει το εργασιακό άγχος μπορεί να βελτιώσει την διαχείριση χρόνου, την τμηματοποιήση εργασιών, να εντάξει στο καθημερινό του πρόγραμμα μια ισορρόπημένη διατροφή πλούσια σε βιταμίνες και να δημιουργήσει ελέυθερο χρόνο στο καθημερινό του πρόγραμμα με σκοπό την φυσική άσκηση έχοντας ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου. Οι οργανισμοί που εργοδοτούν προσωπικό έχουν την ευχέρεια να σημειώσουν ένα αριθμό οργανωτικών αλλαγών για να αποτρέψουν την ανάπτυξη και επιδείνωση των επιπέδων άγχους στους εργαζομένους. Οι οργανωτικές αλλαγές μπορεί να συμπεριλαμβάνουν την βελτίωση εξοπλισμού, την ξεκάθαρη περιγραφή των καθηκόντων, εναλλασσόμενες βάρδιες, παροχή κινήτρων, παροχή ευκαιριών για κοινωνική αλληλεπίδραση , εκπαιδευση των εργαζομένων και εργασιακή ασφάλεια.
   Τα προγράμματα διαχείρισης προαγωγής υγείας που χρησιμοποιούνται σήμερα σε αρκετές χώρες μπορούν   να ενισχύσουν την αυτονομία, την κοινωνική υποστήριξη, την δικαιοσύνη και την μείωση ψυχοκοινωνικών παραγόντων που αφορούν το άγχος. Ο συνδιασμός των τεχνικών για μείωση εργασιακού άγχους και μείωση ψυχολογικής πίεσης έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην βελτίωση της παραγωγικότητας και ψυχικής υγείας του εργαζομένου.
   Ανάλογα με την ένταση και το πόσο αρνητικά επηρεάζει το εργασιακό άγχος την προσωπική και επαγγελματική ζωή του ατόμου, η πιο κατάλληλη αντιμετώπιση είναι να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα θεραπείας άγχους με Εγγεκριμένο Ειδικό Ψυχικής Υγείας που να συμπεριλαμβάνει προσδιορισμό των παραγόντων άγχους, πρακτικές μείωσης της ψυχολογικής πίεσης, γνωστική συμπεριφοριστική θεραπεία και στρατηγικές διαχείρισης χρόνου του εργαζομένου.


Αννα-Μαρία Παπαδοπούλου
Ψυχολόγος Υγείας BSc, MSc, ECC, MBA



 

Κυριακή 31 Ιουλίου 2016

Ό,τι αγαπάς να το αφήνεις ελεύθερο...

Απ' όλα τα αγαθά του κόσμου, δύο αρκούν για να θρέψουν την ανθρώπινη ψυχή: η αγάπη κι η ελευθερία. Χωράει μέσα σ’ αυτά τα δυο όλη η ουσία της ύπαρξής μας, τίποτα άλλο δε χρειάζεται ο άνθρωπος για ν’ αγγίξει την ευτυχία.
Τι γίνεται, όμως, όταν αυτά τα πολύτιμα στοιχεία αντί ν’ αλληλοσυμπληρώνονται, έρχονται σε σύγκρουση; Τι γίνεται όταν η ζωή μας ζητάει να δώσουμε προτεραιότητα στο ένα εις βάρος του άλλου;
Δεν ξέρω πώς μπορεί κανείς να απολαύσει την ελευθερία του αν στερείται την αγάπη. Δεν μπορώ, όμως, να καταλάβω ούτε τις αγάπες που «φυλακίζουν» σε κλουβιά. Ίσως, τελικά, να μην καταλαβαίνω γιατί πρέπει να αντιμετωπίζουμε τέτοιου είδους διλήμματα.
Υπάρχει μια κατηγορία ανθρώπων που επειδή δε γεύτηκε ποτέ την αξία της ελευθερίας, της προσωπικής επιλογής, της ανεξαρτησίας, δεν ξέρει πώς να την προσφέρει και στους άλλους. Δε φταίνε αυτοί, δε γνωρίζουν το κακό που κάνουν, δε λειτουργούν έτσι σκόπιμα.
Η αγάπη, στο δικό τους μυαλό, είναι συνώνυμη της προστασίας. Θα τους ακούσεις να μιλάνε για το καλό των άλλων, για την ευθύνη που έχουν απέναντι στους δικούς τους, για το χρέος τους ν’ αποτρέψουν κάθε ενδεχόμενο λάθος, κάθε πιθανή αποτυχία των αγαπημένων τους.
Θα τους δεις να ζουν τις ζωές των παιδιών τους, των συντρόφων τους, των κολλητών τους, σα να ήταν οι δικές τους ζωές. Θα τους παρατηρήσεις κι εύκολα θα καταλάβεις ότι δεν ξέρουν πώς αλλιώς να υπάρξουν, αν δεν είναι «σωτήρες».
Θα χρησιμοποιήσουν την αγάπη ως άλλοθι για κάθε καταπιεστική συμπεριφορά τους, θα κρύψουν τις δικές τους ανασφάλειες κάτω από παχιά χαλιά, θα κάνουν συναισθηματικούς εκβιασμούς σε όσους φοβούνται μη χάσουν από δίπλα τους.
Όταν λένε ότι αγαπάνε, το εννοούν. Με το δικό τους τρόπο, με τη δική τους ιδέα για το τι σημαίνει αγάπη. Αγαπάνε, όμως. Δεν είναι τυχαίο που τόσοι και τόσοι δέχονται κι ανέχονται τέτοιου είδους συμπεριφορές από αυτή την κατηγορία ανθρώπων. Δεν είναι τυχαίο που δεν μπορούν να επαναστατήσουν τα «θύματα», δεν είναι τυχαίο που δυσκολεύονται να θέσουν τα όριά τους και να πάρουν δραστικά μέτρα.
Υπάρχει μια περίεργη ισορροπία σε αυτόν τον κόσμο, βλέπεις. Όταν κάποιος φοράει τη στολή του λύκου, αυτόματα δημιουργείται κι ένα πρόβατο. Κι αντίστροφα, φυσικά. Έτσι, κι όταν κάποιος φοράει τη στολή του σωτήρα, αυτόματα κάποιος άλλος φοράει αυτήν του αδύναμου.
Αρχικά, όλα συμβαίνουν υποσυνείδητα, αθόρυβα. Κι όταν κάποια μέρα έρχεται η συνειδητοποίηση, νιώθεις ότι είναι αργά για να αλλάξεις κάτι. Έχεις μπει τόσο καλά στο πετσί του ρόλου, που δεν τον ξεχωρίζεις πια από σένα. Ξέρεις ότι είσαι παγιδευμένος, αλλά το συναισθηματικό δέσιμο με την παγίδα σου είναι τόσο μεγάλο πλέον, που δεν κάνεις την παραμικρή κίνηση να ξεφύγεις.
Άντε τώρα να πείσει κανείς έναν αετό που έχει μεγαλώσει σαν λαγός, ότι μπορεί να πετάξει. Άντε να του αποδείξει ότι δεν έχει φτιαχτεί για να τρέχει και να τρώει καρότα, αλλά για να πετάει ψηλά. Επώδυνη διαδικασία, χρονοβόρα, με αμφίβολα αποτελέσματα. Απαιτεί υπομονή, πολλή υπομονή, αργά και σταθερά βήματα, σεβασμό και κατανόηση.
Δεν μπορείς να σώσεις κανέναν, αυτή είναι η σκληρή αλήθεια. Καθένας μόνος του πορεύεται, μόνος του επιλέγει, μόνος του σώζεται ή καταστρέφεται. Αν θες, όμως, να δίνεις το είδος της αγάπης που κάθε άνθρωπος αξίζει, μη φοβάσαι να πεις «άνοιξε τα φτερά σου και πέτα». Νομίζω πως όλες οι υγιείς σχέσεις θα μπορούσαν να κλειστούν στην παραπάνω φράση.
Ίσως τελικά, αυτοί που αξίζουν να είναι δίπλα μας να είναι αυτοί που ακόμα κι αν αποφασίσουμε να τους χρίσουμε «σωτήρες», θα αρνηθούν το ρόλο τους και θα μας θυμίσουν πόσο ικανοί είμαστε να προστατεύσουμε μόνοι μας τον εαυτό μας. Αυτοί που αν τύχει να πέσουμε και να σπάσουμε το πόδι μας, θα μας απλώσουν το χέρι για να σηκωθούμε, αλλά θα μας πάνε αμέσως στο γιατρό, για να μπορέσουμε να περπατήσουμε ξανά, όσο πιο σύντομα γίνεται. Δε θα γίνουν δεκανίκια.
Δε θα μας ψαλιδίσουν τα φτερά από φόβο μην πετάξουμε και μας χάσουν από δίπλα τους. Δε θα μας κλείσουν σε κλουβιά. Θα ανοίξουν το παράθυρο κι αν χρειαστεί, θα μας σπρώξουν για να διαπιστώσουμε πόσο ψηλά μπορούμε να φτάσουμε. Και θα μας καμαρώνουν, έστω κι από μακριά. Ακούστε λίγο...

Στίχοι - Μουσική: Βυρωνας Ποτσος

Για να γυρνάς.

Θεέ μου πως λάμπουνε τα μάτια σου δεν το πιστεύω
Δεν φοβάμαι τα σκοτάδια σου εσένα θέλω
Να σ’ανοιξω τα φτερά, να θαυμάσεις ομορφιά

Και όταν θα βλέπεις, όλο το κόσμο από ψηλά
Θέλω να θέλεις να γυρνάς εδώ ξανά
Όσα ταξίδια και αν σου φέρει η ζωή, παντού έχει σπίτια
Μα εδώ έχεις κάνει μια αρχή

Ότι αγαπάς το αφήνεις λέυθερο για να γυρνάει
Φύλακες η αγάπη δε χωρεί αλλού θα πάει
Για να με σκέφτεσαι όταν λείπεις,
Και για να θέλεις να γυρνάς

Και όταν θα βλέπεις, όλο το κόσμο από ψηλά
Θέλω να θέλεις να γυρνάς εδώ ξανά
Όσα ταξίδια και αν σου φέρει η ζωή, παντού έχει ξίδια
Μα εδώ τα πίνουμε μαζί.



                           Για να γυρνάς - Βύρωνας Πότσος
Υ.Γ. Η ελευθερία ζει μόνο μέσα από την αγάπη.


Κείμενο της Ζωής Ναούμ 
Πηγή : www.pillowfights.gr 


Δευτέρα 10 Αυγούστου 2015

10 άτομα με ειδικές ανάγκες που διέπρεψαν


10 άτομα με ειδικές ανάγκες που διέπρεψαν


Ανάμεσά μας ζουν άνθρωποι με ειδικές ικανότητες, που η φύση τους στέρησε κάποια βασικά χαρίσματα. Είναι πολλοί και είναι δίπλα μας καθημερινά, δίνοντας το δικό τους αγώνα και είναι άξιοι θαυμασμού. Σας παρουσιάζουμε 10 άτομα με ειδικές ανάγκες που έγιναν διάσημα.
Perierga.gr - Διάσημοι με ειδικές ανάγκες10. Σούντχα Τσαντράν
Το ταξίδι στο Τσενάι της Ινδίας είχε γίνει ψύχωση για την Σούντχα Τσαντράν. Η πολύμηνη απουσία της από την πατρογονική στέγη την είχε κάνει να επιθυμήσει την οικογένεια της. Έχοντας ολοκληρώσει το μεταπτυχιακό της στο πανεπιστήμιο της Βομβάης η Σουντχά πραγματοποίησε το ταξίδι της επιστροφής που έμελλε να αλλάξει τη ζωή της. Ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα οδήγησε στον ακρωτηριασμό του δεξιού της ποδιού. Παρά τα γυρίσματα της μοίρας της η Τσαντράν δεν το έβαλε κάτω. Με τεχνητό πόδι κατόρθωσε να εξελιχθεί σε μια από τις σημαντικότερες χορεύτριες στην Ινδία. Σήμερα λαμβάνει προσκλήσεις για να χορέψει σε όλο τον κόσμο ενώ έχει τιμηθεί με μια πληθώρα βραβείων.
Perierga.gr - Διάσημοι με ειδικές ανάγκες9. Μάρλα Ράνιαν
Διακρίνει μόνο σκιές. Στον κόσμο της τα πάντα είναι θολά και όμως η κοπέλα από το Γιουτζίν του Όρεγκον έγινε η πρώτη αθλήτρια με ειδικές ικανότητες που κατόρθωσε να προκριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ το 2000. Η Μάρλα Ράιαν αναδείχθηκε τρεις φορές πρωταθλήτρια Αμερικής στα 5000 μέτρα, κατέκτησε 4 μετάλλια στους Παραολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992 και το 1996 προσπάθησε να προκριθεί μέσω του επτάθλου στους Ολυμπιακούς της Ατλάντας, χωρίς όμως δεν τα καταφέρει. Το 2001 εξέδωσε την αυτοβιογραφία της: «Καμιά τελική γραμμή. Η ζωή μου όπως την βλέπω». Η Μάρλα Ράνιαν μέχρι σήμερα είναι συνεπής σε ένα στόχο. Να ξεπερνά τον εαυτό της…
Perierga.gr - Διάσημοι με ειδικές ανάγκες8. Βίνσεντ Βαν Γκογκ
Ένα σπίθισμα τρόμου εμφανίστηκε στα μάτια της πόρνης όταν έπαιρνε στα χέρια ένα κομμάτι από το αυτί του Βίνσεντ Βαν Γκογκ. Στο μυαλό του ιδιοφυούς και απόλυτα συντελεστικού στην τέχνη της ζωγραφικής Βαν Γκογκ είχε βρει κατάλυμα η παράνοια, η οποία κατευναζόταν μονάχα όταν ζωγράφιζε. Στην δεκαετή του καριέρα φιλοτέχνησε περισσότερους από 900 πίνακες, οι οποίοι σήμερα κοστίζουν εκατομμύρια δολάρια. Οι «Ίριδες» στοίχισαν 53,2 εκατομμύρια δολάρια και «Το πορτρέτο του γιατρού Γκασέ» 82,5. Πρωτότοκος γιος πάστορα, ο Βαν Γκογκ ζωγράφιζε για να εξισορροπήσει μέσα του έναν κόσμο που έμοιαζε ξένος στα μάτια του. Βαθύτατα καταθλιπτικός επιχείρησε να βάλει τέλος στην ζωή του μετά από ανευόδωτο έρωτα. Με την τέχνη του κατάφερε να υπομείνει και να κάνει δικό του τον τόσο ξένο κόσμο που κινείτο. Η πολυώδυνη πορεία ζωής του σφραγίστηκε στις 29 Ιουλίου του 1890 με μερικές λέξεις. «Η λύπη θα κρατήσει για πάντα»!»
Perierga.gr - Διάσημοι με ειδικές ανάγκες7. Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν
«Δεν είναι απίθανο ή θεία πρόνοια να αποσκοπούσε με το χτύπημα αυτό να συγκεντρώσει όλες τις δυνάμεις του στη δημιουργία» έλεγε ο βιογράφος του Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν, Τάγιερ αναφερόμενος στην κώφωση του αξεπέραστου συνθέτη. Μεγαλωμένος σε ένα αφόρητο περιβάλλον, όπου ο αλκοολικός πατέρας με απαρασάλευτη επιμονή τον διέταζε να μελετά από τα 4 του, ο Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν αναγνωρίστηκε ως άφταστος δεξιοτέχνης από τα μικράτα του. Μελέτησε στο πλάι του Μότσαρτ και δημιούργησε συνθέσεις που αντηχούν στην αιωνιότητα παρότι στα 28 έχασε την ακοή του. Με «όχημα» τον ατσαλένιο χαρακτήρα του φιλοσόφησε την αρμονία των ήχων και παρά τα οξύτατα προσωπικά του προβλήματα δημιούργησε την 9η Συμφωνία. Ακόμη και όταν έχασε ολότελα την ακοή του δεν έπαψε να δημιουργεί, μέχρι και τις τελευταίες στιγμές του θανάτου του, πλουτίζοντας το μουσικό θησαυροφυλάκιο της ανθρωπότητας με πάνω από 200 ανεκτίμητα αριστουργήματα. Στην διάρκεια της ζωής του βασανιζόταν από παράξενα οράματα και όνειρα, όμως όπως λέει ο Ρομέν Ρολάν στο έργο «Γκαίτε – Μπετόβεν» : «Δεν είναι πολλοί, ούτε ανάμεσα στις μεγαλοφυΐες, εκείνοι που διαρκώς κοινωνούν με το πνεύμα της Γης. Με την περιπαθή καρδιά του, που έπαλλε κάθε στιγμή της ζωής του, με τον έντονο εγωισμό που του επέτρεπε να υπερπηδάει τα χειρότερα εμπόδια μέχρι να φτάσει στη νίκη, κατόρθωσε να φτάσει τελικά μέσα από την τέχνη στην απολύτρωση».
Perierga.gr - Διάσημοι με ειδικές ανάγκες6. Φρίντα Κάλο
Η ζωή της Φρίντα Κάλο ήταν μια περιπέτεια δίχως διαλείμματα. Ανήσυχη και πολύπλευρη προσωπικότητα η Μεξικάνα έκανε τέχνη το μαρτύριο της. Ταλαιπωρημένη από παιδί από πολιομυελίτιδα είδε την μοίρα να της φέρεται με άσχημο τρόπο το 1925. Ένα μοιραίο τροχαίο ατύχημα σήμανε αναπηρία εφ’ όρου ζωής και ως τη χρονιά του σχετικά πρόωρου θανάτου της, το σώμα της Κάλο δεν έπαψε να ταλαιπωρείται από δυσβάσταχτους σωματικούς πόνους. Η Κάλο από κάποια στιγμή και μετά ήταν καθηλωμένη σε στενό κορσέ ασφυκτιώντας από τη μονιμότητα του άγχους της. Το ελεύθερο πνεύμα της όμως δεν κλονίστηκε ποτέ.
Αθόρυβα αλλά ουσιαστικά μετέφερε στον καμβά τον σπαραγμό και τη μόνιμη μελαγχολία της ζωγραφίζοντας «από την καρδιά και όχι μόνον από αυτά που βλέπεις» όπως επεσήμανε ο μέντορας της, Ντιέγκο Ριβέρα. Ο πίνακας «Self Portrait – The Frame» αγοράστηκε από το Λούβρο και ήταν ο πρώτος λατινοαμερικανού ζωγράφου που τοποθετήθηκε στους τοίχους του μουσείου. Η Κάλο συνήθιζε να λέει: «Τι χρειάζομαι τα πόδια εφόσον έχω φτερά για να πετάξω;»
5. Κρίστι Μπράουν
Οι σπαρακτικοί μορφασμοί στο πρόσωπο του Ντάνιελ Ντέι Λίουις στην ταινία του Τζιμ Σέρινταν «Το αριστερό μου πόδι» απέδιδαν ανάγλυφα την πολυώδυνη πορεία ζωής του Κρίστι Μπράουν. Το 13ο μέλος μιας οικογένειας 22 ατόμων, εκ των οποίων δεν επιβίωσαν όλα, ο Μπράουν έπασχε εκ γενετής από εγκεφαλική παράλυση. Η μητέρα του Μπρίτζετ, δεν αποδέχθηκε ποτέ ότι ο γιος της θα πρέπει να εγκλειστεί σε ίδρυμα και προσπάθησε να διοχετεύσει την δημιουργική του δύναμη στις τέχνες. Στα 5 του έπιασε μια κιμωλία ανάμεσα στα πόδια του και άρχιζε να ζωγραφίζει. Περίπου 17 χρόνια μετά εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Το αριστερό μου πόδι». Ένας ύμνος στο ανθρώπινο πνεύμα που τον ανέδειξε ανάμεσα στους σημαντικότερους συγγραφείς της ιρλανδέζικης λογοτεχνίας, αποκαλύπτοντας τη λαμπερή φαντασία και το ευαίσθητο πνεύμα του.
4. Τζον Νας
Οι πράκτορες τον κυνηγούσαν σαν επίμονες σκιές. Εισχωρούσαν στο μυαλό του και δημιουργούσαν καταστάσεις φόβου και παράνοιας. Όταν ο Τζον Νας δραπέτευε από τον σαγηνευτικό κόσμο των αριθμών εγκλειόταν στις θεωρίες συνωμοσίας που τον κατάτρυχαν. Ο Αμερικανός μαθηματικός, που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ στα οικονομικά το 1994 για τα μεγαλοφυή θεωρήματα που απέδειξε στη «Θεωρία των Παιγνίων», αντιμετωπίστηκε ως διάνοια από μικρή ηλικία όταν παρουσίαζε λύσεις σε θεωρήματα των μαθηματικών που θεωρούνται πολύπλοκα. Το 1959 και ενώ βρισκόταν στο αποκορύφωμα της δημιουργικότητας του άρχισαν να τον τυλίγουν οι ακουστικές ψευδαισθήσεις. Απόκοσμοι θόρυβοι, φθονερές σκιές Ρώσων και Αμερικανών πρακτόρων δυνάστευαν την ύπαρξη του και τον οδήγησαν σε εγκλεισμό σε ψυχιατρικά ιδρύματα για τα επόμενα 40 χρόνια. Υποβλήθηκε σε θεραπείες ηλεκτροσόκ και παρά τα αλλεπάλληλα επεισόδια ψύχωσης εξακολούθησε να εργάζεται ως μαθηματικός. Τα τελευταία χρόνια δίδασκε στο πανεπιστήμιο Πρίνστον, όπου απολαμβάνει του σεβασμού και της εκτίμησης της κοινότητας, ιδίως έπειτα από την προβολή της ταινίας «Ένα όμορφο μυαλό» με τον Ράσελ Κρόου να τον υποδύεται στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
3. Ζαν Ντομινίκ Μπομπί
Η ζωή του Ζαν Ντομινίκ Μπομπί ήταν θολή σαν παιδική ανάμνηση μετά τα 40 του. Ο αρχισυντάκτης του περιοδικού «Elle» μοίραζε τη ζωή του ανάμεσα στην επιτηδευμένη οικειότητα των κοσμικών και την έντονη επαγγελματική του ενασχόληση. Μέχρι που… έπεσε η νύχτα στη ζωή του με ένα εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη λίγο μετά τα 40 του χρόνια. Όταν ξύπνησε στο νοσοκομείο τα πάντα είχαν αλλάξει. Δεν μπορούσε να κάνει καμιά απολύτως κίνηση. Υπέφερε από το σύνδρομο εγκλεισμού, το οποίο δεν του επέτρεπε να κινήσει κανένα απολύτως σημείο του σώματός του, εκτός από το ένα του βλέφαρο. Αυτή η αναπόδραστη μοίρα του αποτυπώθηκε στην ταινία του Τζούλιαν Σνάμπελ «Το σκάφανδρο και η Πεταλούδα». Ο Μπομπί παρότι ήταν περίκλειστος στο σκάφανδρο του συνδρόμου εγκλεισμού επιδίωξε και απέκτησε την ελευθερία της πεταλούδας με τη βοήθεια της λογοθεραπεύτριας του. Του διάβαζε το αλφάβητο και εκείνος ανοιγόκλεινε το μάτι όταν έφτανε στο σωστό γράμμα. Με αυτόν τον επώδυνο τρόπο, γράμμα γράμμα, ο Μπομπί ολοκλήρωσε το βιβλίο και άφησε την τελευταία του πνοή τρεις μόλις ημέρες μετά την έκδοσή του.
Perierga.gr - Διάσημοι με ειδικές ανάγκες2. Στίβεν Χόκινγκ
Στα 17 του, με την ανεμελιά της νιότης, όλα έδειχναν εύκολα για τον Στίβεν Χόκινγκ. Μόλις είχε κερδίσει υποτροφία στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης στον τομέα της φυσικής και έτσι το δικαίωμα να πραγματοποιήσει το όνειρο του. Αποφοίτησε γρήγορα από το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συνέχισε για μεταπτυχιακό στο Κέμπριτζ όπου το 1963 εισήχθη σε νοσοκομείο για περίθαλψη και εξετάσεις όταν παρατήρησε μείωση στον έλεγχο των κινήσεων του σώματος του. Μετά από σειρά εξετάσεων, η τελική διάγνωση ανέφερε ασθένεια στους νευρώνες του σώματος, γνωστή ως Λου Γκέριγκ. Οι προβλέψεις των γιατρών δεν έδιναν διάρκεια ζωής καν αρκετή για ολοκληρώσει το διδακτορικό του, όμως ο Χόκινγκ συνέχισε την έρευνα. Σήμερα ζει καθηλωμένος σε αναπηρική καρέκλα η οποία μέσω ενός υπολογιστή που λειτουργεί με οπτικές ίνες. Κινώντας το δεξί του μάγουλο μπορεί να μιλάει, να συνθέτει ομιλίες, να γράφει εργασίες. Ο Χόκινγκ συνεχίζει να δουλεύει απτόητος.
Πέρα από τα πολλά θεωρήματα που διατύπωσε στα μαθηματικά και στη θεωρία της σχετικότητας, ο Χόκινγκ ασχολήθηκε εκτεταμένα με τις μαύρες τρύπες του διαστήματος. Το 1985 το ερευνητικό του έργο ταράσσεται από σύντομη πνευμονία που οδηγεί τους γιατρούς να συστήσουν στη γυναίκα του να τον αφήσει να πεθάνει. Η σύζυγος του αρνείται ένα τέτοιο ενδεχόμενο και τον μεταφέρει σε κλινική του Κέμπριτζ όπου υποβάλλεται σε τραχειοτομή που αποδεικνύεται σωτήρια για τη ζωή του. Το 1988, ο Χώκινγκ εκδίδει το διάσημο βιβλίο του «Μία Σύντομη Ιστορία του Χρόνου» που κατέρριψε όλα τα ρεκόρ πωλήσεων και παρέμεινε στη λίστα των ευπώλητων των «Sunday Times» για 237 συνεχόμενες εβδομάδες.
1. Έλεν Κέλερ
Κράτησε το πρόσωπο κάτω από τις ηλιαχτίδες και δεν θα δεις ποτέ σκιά, έλεγε η Αμερικανίδα συγγραφέας, Έλεν Κέλερ. Έμοιαζε παράδοξο να το ισχυρίζεται αυτό μια γυναίκα που δεν είχε αντικρύσει ποτέ το φως του ήλιου. Η φύση της φέρθηκε με οργή καθώς έχασε την ακοή και την όραση της 19 μήνες έπειτα από τη γέννηση της. Χάρη στη δασκάλα της Αν Σάλιβαν η Κέλερ άρχισε να επικοινωνεί χρόνια μετά. Τον Μάιο του 1888, η Κέλερ παρακολούθησε το Ινστιτούτο Πέρκινς για τους τυφλούς και το 1894 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για να φοιτήσει στο σχολείο Ράιτ Χάμασον για κωφούς. Το 1904 σε ηλικία 24 ετών, η Κέλερ αποφοίτησε από το Ράντκλιφ και έγινε το πρώτο άτομο κωφό και τυφλό που απέκτησε το πτυχίο Καλών Τεχνών. Έγραψε 12 βιβλία και έμεινε στην ιστορία ως ένα άτομο που κατάφερε να νικήσει την μοίρα της. Όπως έλεγε άλλωστε: «Η αισιοδοξία είναι η πίστη που οδηγεί στην επιτυχία. Τίποτε δεν μπορεί να γίνει χωρίς ελπίδα και αυτοπεποίθηση»
πηγή: men24.gr

"Ειδικές" ανάγκες ή "ειδικές" ικανότητες;

Πολλοί λένε πως το παραπάνω ερώτημα είναι σαν αυτό που λέμε αν «η κότα έκανε τ’ αυγό ή το αυγό τη κότα». Αν δεν καλύψουμε και ικανοποιήσουμε τις ειδικές ανάγκες αυτών των ατόμων, δε θα μας βγάλουν ποτέ τις ειδικές ικανότητες, που εκείνα διαθέτουν.

Ποιες όμως είναι οι ειδικές ανάγκες; 

Α.ΠΡΩΙΜΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Είναι η παρέμβαση , στην ηλικία 0-6 ετών, είτε θεραπευτική, είτε ιατρική ανάλογα με το είδος της αναπηρίας (νοητική ή σωματική ή και τα δύο). Ίσως η πιο σημαντική και κρίσιμη παρέμβαση για την εξέλιξη, του ατόμου με αναπηρία. Εκεί μπαίνουν οι «βάσεις», που θα δώσουν το απαραίτητο boost στο άτομο με αναπηρία.
Β.ΣΧΟΛΕΙΟ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Βάσει Συντάγματος, όλοι οι Έλληνες πολίτες τυγχάνουν ίσης αντιμετώπισης και ευκαιριών στη μόρφωση και εκπαίδευση. Επί της ουσίας όμως; Ειδικά σχολεία-Ιδρύματα φύλαξης, με εξοπλισμό ελλιπή έως και ανύπαρκτο, με βοηθητικό προσωπικό ελάχιστο , με κτιριακές εγκαταστάσεις ακατάλληλες και με εκπαιδευτικό προσωπικό πρόθυμο μεν, πετσοκομμένο δε. Τα εξατομικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης και μάθησης είναι αναγκαία , αλλιώς πολλά από τα παιδιά αυτά αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το «χαοτικό» μοντέλο εκπαίδευσης και στείρας «παπαγαλίας».
Χρειάζονται ξεχωριστά βιβλία, ανά περίπτωση και χρήση της τεχνολογίας , που είναι πιο «φιλική» στη χρήση για παιδιά με σωματικές και νοητικές αναπηρίες. Διαχωρισμός των αναπηριών , και όχι "όλοι μαζί", καθώς οι εκπαιδευτικές ανάγκες και η «κατανόηση» διαφέρουν από περίπτωση σε περίπτωση. Βοηθητικό προσωπικό για τις ατομικές και σωματικές ανάγκες, ώστε τα παιδιά να μην αισθάνονται μειονεκτικά. Εισαγωγή του μαθήματος της Ειδικής Αγωγής, ως υποχρεωτικό, στις Παιδαγωγικές Σχολές με πρακτική εξάσκηση. Αν οι εκπαιδευτικοί δεν γνωρίζουν τι θα αντιμετωπίσουν, πως περιμένουμε να πάρουν θέση και πρωτοβουλία; Διδασκαλία κατ’ οίκον στις πολύ βαριές περιπτώσεις, ώστε να μην μένουν εκτός εκπαίδευσης, άνθρωποι που μπορεί να κρύβουν αναξιοποίητα ταλέντα.
Γ.ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Είμαστε ίσως το λιγότερο «φιλικό» κράτος μέσα στην ΕΕ, όσον αφορά στις υποδομές για τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Ξεκινώντας από τις Δημόσιες Υπηρεσίες μας, οι οποίες δεν έχουν τα στοιχειώδη για να εξυπηρετούνται άτομα με ειδικές ανάγκες και φτάνοντας στις ιδιωτικές επιχειρήσεις και καταστήματα, που δεν έχουν ούτε κατ’ ελάχιστον τις απαραίτητες υποδομές πρόσβασης και αυτοεξυπηρέτησης ατόμων με ειδικές ανάγκες. Σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες «φαίνεται» να υπάρχουν περισσότερα άτομα με ειδικές ανάγκες, γιατί πολύ απλά κυκλοφορούν έξω, συναλλάσσονται σε τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες, ψωνίζουν από επιχειρήσεις, κάνουν βόλτα στα πάρκα και πολλοί ακόμα έχουν τις δικές τους επιχειρήσεις. Στη δική μας χώρα μένουν «κρυμμένοι» και αποκλεισμένοι στα σπίτια τους , γιατί πολύ απλά δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν έξω χωρίς να κινδυνεύουν.
Δ.ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Εδώ είναι ένα μεγάλο στοίχημα του Κοινωνικού Κράτους. Ποιος μας λέει ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες δεν έχουν επιχειρηματικές ιδέες, όρεξη για δουλειά και προσφορά; Κι όμως, τα ποσοστά επαγγελματικής αποκατάστασης των ατόμων με ειδικές ανάγκες είναι επιεικώς απογοητευτικά. Κίνητρα χρειάζονται και αποφυγή της δαιδαλώδους γραφειοκρατίας. Τι είναι προτιμότερο νομίζετε; Να δώσουμε φορολογικά, ασφαλιστικά και επιχειρηματικά κίνητρα σε αυτά τα άτομα και τις επιχειρήσεις που τα προσλαμβάνουν ή να τους πετάμε το ξεροκόμματο του επιδόματος κάθε μήνα για να έχουμε και τη συνείδησή μας εντάξει; Σας πληροφορώ λοιπόν πως πολλοί από αυτούς θα προτιμούσαν να εργάζονται ή να επιχειρούν στο έξω κόσμο, παρά να είναι κλεισμένοι σπίτια τους και να περιμένουν την επιταγή κάθε δίμηνο. Δε χρειάζεται νομίζω να αναλύσω τα πολλαπλά οφέλη από κάτι τέτοιο και από οικονομικής αλλά και από κοινωνικής απόψεως. 
Πολλές από τις εργασίες γραφείου των Δημοσίων υπηρεσιών θα μπορούσαν κάλλιστα να καλυφθούν κατά ένα μεγάλο μέρος από άτομα με ειδικές ανάγκες. Τι μας εμποδίζει από το να μπει ένα ποσοστό πλήρωσης τέτοιων θέσεων σε Δημόσιο και Τοπική Αυτοδιοίκηση, δίνοντας εργασία σε άτομα με ειδικές ανάγκες , προσφέροντας τους έτσι τη δυνατότητα να εργαστούν και να προσφέρουν παραγωγικά, να πληρώνονται από αυτό και να μην περιμένουν την ελεημοσύνη του κρατους μόνο;
Ε.ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
Αφησα τελευταία, αυτήν την «ειδική ανάγκη», γιατί είναι η μόνη που επαφίεται σχεδόν κατά 100% σε εμάς τους ανθρώπους και δεν μπορεί να επιβληθεί από κανέναν νόμο και από κανένα κράτος , παρά μόνο από τη δική μας συνείδηση, ενημέρωση, πληροφόρηση και ανθρωπιά. Κοινώς αν δεν αποδεχτούμε αυτά τα άτομα ως ίσα και με ίσες ευκαιρίες, τότε όλα τα παραπάνω (α,β,γ και δ), είναι ως μη γενόμενα.
Συμπερασματικά λοιπόν, επανέρχομαι στην αρχική μου τοποθέτηση και λέω, πως «ας ικανοποιήσουμε και βοηθήσουμε στις ειδικές ανάγκες και μετά θα εκπλαγούμε από τις ειδικές τους ικανότητες».

http://www.dimiourgiaxana.gr/

Αννα Μαρια Παπαδοπούλου 
Ψυχολόγος Υγείας